İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde (İYTE) Bitki Bilimi ve Teknolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde, acı biberin mide rahatsızlıklarına neden olabileceği endişesiyle önemli bir çalışma başlatıldı.
İYTE Moleküler Biyoloji Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sami Doğanlar danışmanlığında yürütülen “Biberde Kapsaisin Sentaz Geni İçin CRISPR/Cas9 Sistemiyle Genom Düzenleme” ve “Biberde Kapsaisin Sentaz Geni (Pun1) Ekzon1 ve Ekzon2 Bölgeleri İçin gRNA’ların Geliştirilmesi” başlıklı çalışmalar, yaklaşık 3 yıldır devam ediyor. Proje ayrıca TÜBİTAK tarafından da destekleniyor.
Çalışmada CRISPR/Cas9 genom düzenleme teknolojisi kullanılarak biberdeki acılığı ortadan kaldırıp diğer aromatik özellikleri koruyarak yeni bir tatlı biber çeşidi geliştirilmesi hedefleniyor. Projede, biberdeki ısıdan sorumlu “Pun1” geninin genomu düzenlenerek ürünün acılık özelliğinin olmadığı bir tatlı biber elde edilmek isteniyor.
Prof. Dr. Sami Doğanlar, gen susturmanın belirli hücre tiplerinde veya dokularda gereksiz genleri bastırmak için kullanılan bir teknik olduğunu belirtti. Doğanlar ayrıca, CRISPR/Cas9 genom düzenleme sisteminin biber ıslah çalışmalarında yeni bir çağ açtığını vurgulayarak, bu teknolojinin ürün geliştirme süreçlerini hızlandırdığını ve daha yüksek verim ve ürün kalitesi özelliklerini aktarmada etkili olduğunu söyledi.
Öğretim Görevlisi Dr. Hatice Şelale Yıldız ise yaptıkları çalışmalarla hedef genlerinde değişiklikler tespit ettiklerini ve bu değişiklikleri hem agromorfolojik hem de genetik olarak gözlemlediklerini ifade etti.
CRISPR/Cas9, canlıların DNA’larında hedefli ve hassas değişiklikler yapılmasını sağlayan bir gen düzenleme yöntemidir ve ilaç, tarım, sanayi, halk sağlığı gibi birçok alanda kullanılmaktadır.
