Türkiye dünyada çay üretiminde 4’üncü sırada yer alırken, kişi başı çay tüketiminde dünya lideridir. Günlük yaklaşık 250 milyon bardağın üzerinde çay içilir. Çay, Türkiye’nin milli içeceği haline gelmiştir.
2018-2023 yılları arasında Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi ve ÇAYKUR iş birliğinde gerçekleştirilen proje kapsamında Türkiye’de yetişen çayların genetik yapıları tespit edilmiş ve koruma altına alınmıştır. 2 bin 34 farklı çay genotipi elde edilerek Çay Gen Havuzları oluşturulmuştur.
Çay bitkisinin genetik kaynaklarının korunması, tarımsal ürünlerin geliştirilmesi ve gelecekteki ihtiyaçların karşılanması açısından büyük önem taşır. Türkiye’nin çay gen havuzları, coğrafi konumu, iklimi ve zengin çeşitliliği sayesinde değerli bir kaynaktır.
Dünyada çay üretiminin öncü ülkeleri, çay gen kaynaklarını koruma ve ıslah çalışmalarını sürdürmektedir. Bu çalışmalar, iklim değişikliği ve rekabet gibi faktörlere karşı ülkelerin çay üretimini güçlendirmeyi hedefler.
Elde edilen veri ve kaynaklar, Türkiye’de çay bahçelerinin yenilenmesinde kullanılmak üzere değerlendirilecek. Kuraklığa dayanıklı çay çeşitlerinin belirlenmesi ve çeşitlerin iyileştirilmesi için projeler yürütülmektedir.
Çay, Türkiye için sadece bir içecek değil, aynı zamanda ekonomik ve kültürel bir değere sahiptir. Çay gen havuzlarının oluşturulması ve korunması, Türkiye’nin çay üretimindeki gücünü artırarak gelecek nesillere sağlıklı ve verimli bir çay endüstrisi bırakmayı amaçlamaktadır.
