ABD ve İsrail’in İran’a karşı sürdürdüğü gerginlik sonrası başlayan müzakereler henüz sonuçlanmadı. Washington ve Tahran arasındaki temaslar ve olası bir anlaşma, bölgede yeni bir dönemin kapısını aralayabilir. Ancak bu süreçte İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları ve Hizbullah konusundaki vurguları dikkat çekiyor. İran dosyası ile Lübnan gelişmeleri birbiriyle ilişkilidir. ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in Beyrut’a saldırısını durdurduğunu açıklarken, İran ise diplomatik sürecin tehlikeye girebileceği uyarısında bulundu. İsrail, Hizbullah tehdidini gerekçe göstererek Lübnan’daki askeri baskıyı artırıyor. İran ile ABD arasındaki ateşkesin Lübnan dahil tüm cepheleri kapsadığı vurgulanıyor.
İsrail, İran’ın nükleer programını ön plana çıkarıyor ancak İsrail’in endişeleri daha geniş bir çerçeveye yayılıyor. İran’ın ekonomik olarak güçlenmesinin bölgedeki dengeyi değiştirebileceği düşünülüyor. İsrail, İran’ın nükleer faaliyetlerini ve bölgesel etkisini yakından izliyor. İran ile olası bir uzlaşmanın, İsrail’in çıkarlarını zorlaştırabileceği endişesi taşınıyor. İsrail’in önceliği, İran’ın bölgesel gücünü sınırlamak.
Washington ve Tel Aviv arasında İran konusundaki farklılıklar tartışılıyor ancak aslında temel hedefler açısından benzerlik gösteriyorlar. İki taraf da nükleer tehdidin ve bölgesel istikrarsızlığın önlenmesini istiyor. Farklılık, uygulanan yöntemlerde ortaya çıkıyor. ABD’nin önceliği enerji piyasalarının istikrara kavuşması ve bölgesel gerilimin kontrol altında tutulması iken İsrail, İran’ın bölgesel kapasitesinin güçlenmesini engellemek istiyor.
Mevcut şartlarda kapsamlı bir nükleer anlaşmanın hemen yapılmaması bekleniyor. Ancak Hürmüz Boğazı’nın işleyişi gibi sınırlı mutabakatlar olasıdır. İran, ABD ve İsrail’in sürece karşı çıkan kesimler nedeniyle zorluklarla karşılaşabilir. İran’ın savaş sonrası hareket alanını genişletme çabaları devam ediyor.
İran ile ABD arasında olası bir uzlaşma sadece iki ülke arasındaki ilişkileri değil, geniş bir coğrafyanın geleceğini etkileyebilir. Washington gerilimi dengelemeye çalışırken, İsrail bölgedeki üstünlüğünü korumaya odaklanıyor. İran ise kaybettiği alanları geri kazanmaya çalışıyor. Bu nedenle İran-ABD uzlaşması, bölge genelinde büyük etkilere yol açabilir.
