Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, kamu ihalelerinde rekabetin sağlanması ve korunması amacıyla yapay zeka destekli yeni denetim mekanizmalarının devreye alındığını duyurdu. Küle, “Yapay zeka araçlarıyla göz açtırmıyoruz” diyerek, ihale süreçlerindeki danışıklı davranışlara karşı proaktif tespitlerin hızlandığını belirtti.
Kamunun ihtiyaç duyduğu mal ve hizmet alımlarında en uygun fiyat ve kalitenin sağlanmasının, vatandaşların vergilerinin etkin kullanımı açısından kritik önem taşıdığını vurgulayan Küle, kamu ihalelerinde rekabetin tesisi ve korunmasının Rekabet Kurumu’nun en hassas olduğu konuların başında geldiğini ifade etti. Küle, “Dolayısıyla kamunun yaptığı alımlarda rekabetin sağlanması, en hassas olduğumuz konuların başında geliyor. Kamu ihalelerine yönelik harcamaların, devlet bütçemiz içinde önemli payı olduğu dikkate alındığında kamu ihalelerindeki rekabetin tesisi, bizim için tartışılmaz bir kırmızı çizgi” diye konuştu.
Bu süreçte rekabetçi sürecin korunmasının, kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağladığı gibi piyasalarda fiyat oluşumunun sağlıklı işlemesine de doğrudan katkı sunduğunu belirten Küle, bu sayede rakiplerin adil ve eşit şartlarda yarıştığını ve vatandaşların düşük fiyat, yüksek kalite, çeşitlilik ve inovasyonla azami fayda sağladığını anlattı. Küle, 2024 yılında Kamu İhale Kurumu (KİK) ile işbirliğini çok daha güçlü bir zemine taşıdıklarını ve imzalanan protokolle denetim çalışmalarına teknolojik bir boyut kazandırdıklarını kaydetti.
Küle, KİK’in sağladığı devasa veri setlerini yapay zeka algoritmalarıyla süzgeçten geçirdiklerini ve rekabete aykırı eylemlerle benzer desenler çizen, şüpheli örüntüler sergileyen teşebbüs hareketlerini anında radar aldıklarını söyledi. Teşebbüslerin ihale verilerini derinlemesine yapısal ve davranışsal analize tabi tuttuklarını belirterek, “Böylece yapay zeka araçlarıyla göz açtırmıyoruz” ifadesini kullandı.
Yapay zeka destekli altyapı sayesinde ihalelerin paylaşımı, danışıklı fiyat verilmesi ve bölge paylaşımları gibi ihlallerin çok hızlı ve net şekilde ortaya çıkartılabildiğine işaret eden Küle, kurumun bilişim ve denetim altyapısının son derece güçlü olduğunu ve denetim kapasitesini gelişen teknolojilerin hızına entegre ettiklerini vurguladı. Küle, proaktif tespitlerin ihlal tarafı şirketlerce şaşkınlıkla karşılandığını belirterek, “Dolayısıyla artık kimse ihalede danışıklı davranmayı, rakipleriyle gizli işbirliği yapmayı aklından dahi geçirmesin” uyarısında bulundu.
Kamu ihalelerinde teşebbüslerin teklif fiyatlarında anlaşması, rekabete hassas bilgileri birbirleriyle değiştirmesi, ihale kalemlerini ya da bölgelerini paylaşması gibi tüm rekabeti kısıtlayıcı uygulamaların tek tek tespit edildiğini dile getiren Küle, teşebbüslerin bu konuda hiçbir taviz verilmeyeceğini ve ihale süreçlerindeki rekabete aykırı eylemlerin üzerine kararlılıkla gidileceğini bilmeleri gerektiğini sözlerine ekledi. Sahip olunan yüksek teknolojik altyapı ve veri entegrasyonuyla ihalelerdeki en ufak bir rekabet ihlalinin bile karanlıkta bırakılmayacağını ve bunun teşebbüslere bedelinin çok ağır olacağını belirtti.
