Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’de 15 Ağustos 2027’den itibaren 20 yıl süreyle araç muayene hizmetlerini yürütecek Turka’nın “Örnek Araç Muayene Merkezi Tanıtım Programı”nda konuştu. İstanbul Arnavutköy’deki etkinlikte Uraloğlu, ulaşım ağının gelişmişliğinin ülkenin geleceğe duyduğu güvenin göstergesi olduğunu belirtti.
Bakan Uraloğlu, tanıtımı yapılan merkezin sadece bir istasyon değil, 81 ile yayılacak bir dönüşümün öncü merkezi olacağını vurguladı. Araç muayenesini bir kontrol işleminden çıkarıp teknoloji, güvenlik ve vatandaş memnuniyetini birleştiren yeni bir sisteme dönüştürdüklerini ifade etti.
Uraloğlu, birkaç hafta önce Turka ile imzalanan imtiyaz sözleşmesiyle 2027-2047 dönemini kapsayan 20 yıllık yeni dönemin temelini attıklarını hatırlattı. Bugün ise bu vizyonun ilk somut adımı olarak “Yeni Nesil Araç Muayene İstasyonu”nu tanıttıklarını söyledi. 15 Ağustos 2027’ye kadar bu örnek istasyonda yeni teknolojiler, yazılımlar ve ekipmanların deneneceğini, operasyonel süreçlerin doğrulanacağını ve elde edilecek deneyimlerin ülke geneline aktarılacağını kaydetti.
Türkiye’de araç muayenesi sürecinin tarihsel gelişimini anlatan Uraloğlu, 1985’e kadar Karayolları Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğunda olan bu hizmetin, 2004’teki çalışmalarla özel sektör dinamizmiyle buluşturulduğunu belirtti. 15 Ağustos 2007’de ilk özel sektör eliyle işletilen muayene istasyonunun Elazığ’da faaliyete geçtiğini hatırlattı.
Geride kalan 19 yılda uluslararası standartlarda kusursuz bir hizmet yürüttüklerini ve bu sürede 213 milyonun üzerinde araç muayenesi gerçekleştirdiklerini bildirdi. Uraloğlu, örnek merkezin eğitim ve AR-GE çalışmalarına da ev sahipliği yapacağını, çalışanların burada uygulamalı eğitim alacağını söyledi.
Yeni istasyonlarda yapay zeka destekli görüntü işleme, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm teknolojileri ve gelişmiş sensörler gibi en ileri teknolojilerin kullanılacağını belirten Uraloğlu, aracın adeta “MR’ının, tomografisinin çekileceğini” ifade etti. Teknolojinin insan gözünün fark etmekte zorlanabileceği kusurları dahi tespit ederek aracın teknik durumunu çok daha ayrıntılı ortaya koyacağını kaydetti.
Yapay zekanın teknisyenlerin tecrübesini destekleyecek, işlerini kolaylaştıracak ve hata riskini azaltacak bir yardımcı olacağını vurgulayan Uraloğlu, insan kaynaklı hata ihtimalini azaltarak denetim kapasitesini artıracaklarını söyledi. Yeni nesil araç muayene dönemi için yaklaşık 3 milyar dolarlık bir yatırım programı planladıklarını aktaran Uraloğlu, 249’u sabit, 103’ü mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezi ve yaklaşık 900 muayene hattıyla hizmet sunulacağını duyurdu.
Binek ve ticari araçlara yönelik sabit hatların yanı sıra motosiklet ve traktör gibi tarım araçları için mobil muayene hizmetlerinin de sistemin bir parçası olacağını belirtti. Vatandaşların bekleme salonlarında araçlarının muayenesini dijital ekranlardan takip edebileceğini ve muayene sonuçlarına e-Devlet üzerinden erişebileceğini ekledi. Kredi kartıyla yapılacak ödemelerde komisyon alınmayacağının da altını çizdi.
Yeni istasyonların çevreci istasyonlar olarak planlandığını, enerji verimliliği, karbon emisyonlarının azaltılması ve dijitalleşmenin önemli unsurlar olacağını söyledi. Oluşacak büyük veri altyapısının araç güvenliğinin geliştirilmesi, arıza analizleri ve geleceğin ulaştırma politikalarının oluşturulması için kullanılacağını kaydetti.
Uraloğlu, hedeflerinin vatandaşın daha az beklediği, işlemlerin daha hızlı gerçekleştiği, insan kaynaklı hata riskinin azaldığı, şeffaf ve güvenilir bir araç muayene sistemi kurmak olduğunu belirtti. Bu dönüşümle daha güvenli araçlar, daha güvenli yollar, daha az kaza ve daha düşük çevresel etkinin hedeflendiğini sözlerine ekledi.
