Türkiye, Milli Uzay Programı çerçevesinde önemli adımlar atmaya hazırlanıyor. Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan bilgilere göre, 2027 yılında Ay Araştırma Programı’nın ilk aşaması olan AYAP-1 uzay aracının fırlatılması hedefleniyor. Ayrıca, uzay havasındaki değişimleri izlemek ve modellemek üzere Uzay Havası İzleme Merkezi (UHUM) kurulmasına yönelik hazırlıklar başlayacak. Bu girişimler, ülkenin uzaydaki yetkinliğini artırma ve kritik uzay teknolojilerini geliştirme amacını taşıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının sorumluluğunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA), TÜBİTAK ve üniversitelerin iş birliği yapacağı çalışmalarla uzay teknolojilerine yönelik altyapı da geliştirilecek. UHUM, uzay havasındaki değişimlerin etkilerini izlemeyi ve modellemeyi amaçlıyor. Merkez, daha önce açıklanan hedefler doğrultusunda üniversite ve araştırma kuruluşlarındaki çalışmaları destekleyecek, entegre edecek ve uluslararası iş birliklerini yürütecek.
Uzay fiziğinin bir alt alanı olan uzay havası, Güneş Sistemi’ndeki değişen koşulları ele alır. Bu ortamda meydana gelen fiziki olaylar, uyduların kullanım ömrü ile haberleşme ve seyrüsefer hizmetlerini etkileyerek aksamalara veya kesintilere yol açabiliyor. Güneş fırtınaları, yeryüzündeki elektrik iletim sistemlerini devre dışı bırakarak geniş bölgelerde uzun süreli elektrik kesintilerine neden olabiliyor.
Bu tür olaylar, haberleşme, jeofizik ölçümler ve iklim üzerinde de etkili olabilmektedir. Bu nedenle uzay havasının kesintisiz izlenmesi, tahmin edilmesi ve fiziksel süreçlerin daha iyi anlaşılması büyük önem taşıyor. UHUM ile Türkiye’de uzay havası, uzay bilimi ve astrofizik çalışmalarının koordinasyonu sağlanacak, temel hizmetler sunulacak ve uluslararası iş birlikleri yürütülecek.
Ay Araştırma Programı’nın ilk aşaması olan AYAP-1 kapsamında geliştirilen uzay aracının 2027’de fırlatılması planlanıyor. Projede, kritik uzay teknolojilerine yönelik doğrulama, entegrasyon ve test faaliyetleri devam ediyor.
Yüksek Çözünürlüklü Takım Uydu Geliştirilmesi Projesi kapsamında ise İMECE-2’nin entegrasyon, çevresel test ve fırlatma hazırlıkları gelecek yıl tamamlanacak. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen İMECE-2, Türkiye’nin ilk yerli ve milli metrealtı çözünürlüklü yer gözlem uydusudur. İMECE-3’ün sistem entegrasyon faaliyetleri de gerçekleştirilecek. Ayrıca, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü bünyesindeki yer istasyonu ve elektrikli itki altyapılarının geliştirilmesi sürdürülecek.
