Türkiye’nin Ay’a ilk temas hedefi 2027 olarak belirlendi. Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre, Milli Uzay Programı kapsamında Ay Araştırma Projesi ve Yerli Uydu Geliştirme projelerinde yeni aşamalara geçilecek.
Bu kapsamda, uzay havasındaki değişimlerin etkilerini izlemek ve modellemek amacıyla Uzay Havası İzleme Merkezi (UHUM) kurulması hazırlıklarına başlanacak. UHUM, uzay havası değişimlerinin uydu ömrü, haberleşme ve seyrüsefer hizmetleri üzerindeki etkilerini takip etmeyi amaçlıyor.
Milli Uzay Programı’nın yetkinlik artırma hedefi doğrultusunda tasarlanan UHUM, uzay havasındaki değişimlerin izlenmesi ve modellenmesi için kritik öneme sahip. Merkezin hedefleri arasında üniversite ve araştırma kuruluşlarındaki çalışmaları desteklemek, entegre etmek ve uluslararası iş birlikleri yürütmek yer alıyor.
Uzay havasındaki değişimler, güneş fırtınaları gibi olaylar nedeniyle uyduların ömrünü kısaltabilir ve haberleşme ile seyrüsefer hizmetlerinde kesintilere yol açabilir. Bu nedenle, bu koşulların sürekli izlenmesi ve tahmin edilmesi büyük önem taşıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı, TÜBİTAK ve üniversiteler iş birliğiyle uzay teknolojileri altyapısı geliştirilecek. Uzay havasının gözlemlenmesi, Güneş Sistemi’ndeki değişen koşulları ve bu koşulların yeryüzündeki sistemler üzerindeki etkilerini anlamak için elzemdir.
Güneş fırtınaları, elektrik iletim sistemlerinde geniş çaplı kesintilere neden olabilmekte, haberleşme ve jeofizik ölçümleri üzerinde de etkili olabilmektedir. Bu nedenle uzay havasının kesintisiz izlenmesi, tahmin edilmesi ve fiziksel süreçlerin anlaşılması gerekmektedir.
Dünyada çeşitli ülkeler ve uluslararası kuruluşlar uzay havası alanında hizmet sunarken, Türkiye’de UHUM ile bu alandaki koordinasyon, hizmet sunumu ve uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Üniversite ve araştırma kuruluşlarının uzay havası faaliyetlerinin desteklenmesi ve uzay deneyleri için projeler geliştirilmesi planlanıyor.
Ay Araştırma Programı’nın ilk aşaması olan AYAP-1 kapsamında geliştirilen uzay aracının 2027’de fırlatılması planlanıyor. Bu proje kapsamında kritik uzay teknolojileri için doğrulama, entegrasyon ve test faaliyetleri devam ediyor.
Yüksek Çözünürlüklü Takım Uydu Geliştirilmesi Projesi kapsamında ise Türkiye’nin ilk yerli ve milli metrealtı çözünürlüklü yer gözlem uydusu İMECE-2’nin entegrasyon, çevresel test ve fırlatma hazırlıkları gelecek yıl tamamlanacak. İMECE-3’ün sistem entegrasyon faaliyetleri de gerçekleştirilecek.
Ayrıca TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü bünyesindeki yer istasyonu ve elektrikli itki altyapılarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülecek.
