Ticaret Bakanlığı, yenilenmiş ürünlerin satışına ilişkin yeni yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımladı. 1 Ağustos’ta yürürlüğe girecek düzenleme ile tüketiciler, hem internetten hem de fiziki mağazalardan alınan yenilenmiş ürünlerde 14 gün içinde koşulsuz cayma hakkı elde etti. Bu adım, ikinci el teknolojik ürün pazarında tüketici güvencesini artırmayı amaçlıyor.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar geniş bir yelpazede yer alan ikinci el teknolojik ürünlerin garantili olarak yenilenerek ekonomiye kazandırılması süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor. Yeni düzenlemeyle birlikte televizyonlar da yenileme kapsamına dahil edildi. Bu sayede tüketici güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmış oldu.
Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) aracılığıyla her cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulacak. Bu sistem, hangi parçaların değiştirildiği ve hangi işlemlerin yapıldığı bilgilerini tüketicilerin erişimine sunacak. Ayrıca kayıp, kaçak ve çalıntı ürün sorguları da YÜBİS üzerinden yapılabilecek.
Yönetmelik, yenileme merkezleri için asgari sermaye şartını 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltti. Düzenlemeye aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacak. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri askıya alınabilecek veya iptal edilebilecek.
Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine bir yıl boyunca yeni belge verilmeyecek. Bu önlemler, sektördeki şeffaflığı ve güvenilirliği artırmayı hedefliyor.
Yenilenmiş cep telefonları için taksit avantajı getirilirken, yenileme merkezleri ve yetkili satıcılarca satılan bu ürünlerde KDV oranı yüzde 1’e düşürüldü. Bakanlık, bu uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçmek amacıyla elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmalarını geliştirdi.
Bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürün yenilenerek piyasaya tekrar kazandırıldı. Bu sistem, elektronik atıkların azalması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve israfın önlenmesi yoluyla ülke ekonomisine önemli katkılar sağlıyor.
Yeni düzenlemelerle ekosistemin olumlu etkilerinin artarak devam etmesi bekleniyor. Bakanlık, bu yönetmelikle hem çevre dostu tüketimi teşvik etmeyi hem de tüketiciler için güvenli alışveriş ortamı oluşturmayı amaçlıyor.
