ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile diplomatik bir anlaşmaya yakın olunduğu yönündeki açıklamaları, küresel piyasalarda Orta Doğu’daki gerilimin düşeceği beklentisini güçlendirdi. Trump, anlaşma belgesinin son halinin hazırlandığını ve birkaç gün içinde imza töreni düzenleneceğini ifade etti. Bu sözler Brent petrolün varil fiyatını dün yüzde 5,6 düşüşle 90 doların altına çekerken, İran basını Tahran’ın henüz bir mutabakatı onaylamadığını duyurdu.
Başkan Trump, İran lideri Mücteba Hamaney’in anlaşmayı onaylayıp onaylamadığı sorusuna “Anladığım kadarıyla cevap evet” yanıtını verdi. Trump, imzalar atılınca Hürmüz Boğazı’nın açılacağını da sözlerine ekledi. Petrol fiyatlarındaki düşüş, enflasyon risklerini bir miktar törpüleyerek ABD tahvil piyasasında alımları güçlendirdi.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 10 baz puan düşerek yüzde 4,47’ye çekildi. Analistler, Trump’ın kesin tonlu açıklamalarına rağmen yatırımcıların somut gelişmeleri görmek istediğini ve temkinli iyimserlikle hareket ettiğini belirtti. Para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar faiz artıracağına yönelik beklentiler zayıfladı. Bankanın aralık toplantısında yüzde 77 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor.
ABD’de mayıs ayında üretici enflasyonu beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda ise yüzde 6,5 arttı. Verinin detaylarında enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeye devam ettiği vurgulandı. Bu durum, enflasyonist baskıların kısa vadede güçlü kalabileceğine işaret etti.
Öte yandan, iş modellerinde yaygınlaşan yapay zekanın şirketlerde verimliliği artırarak maliyetler üzerinde aşağı yönlü etki yaratabileceği değerlendiriliyor. Bu gelişme, küresel ekonomideki enflasyonist baskılara karşı bir denge unsuru oluşturabilir. ABD’de büyük şirketlerin halka arz süreçleri de yakından takip ediliyor.
Elon Musk’ın kurucusu olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), 75 milyar dolar kaynak toplayarak küresel finans tarihinin en büyük halka arzını gerçekleştireceğini duyurdu. Şirket hisselerinin bugün Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında “SPCX” koduyla işlem görmeye başlaması bekleniyor. Analistler, SpaceX’in başarılı halka arzının diğer büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarını teşvik edebileceğini ve uzay teknolojileriyle bağlantılı şirket hisselerine yönelik talebi artırabileceğini ifade etti.
Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’daki savaş kaynaklı enflasyonist baskılar doğrultusunda, eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti. Banka, 21 toplantının ardından bu adımı atarak piyasa beklentilerine paralel hareket etti. ECB Başkanı Christine Lagarde, savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu ve faiz artırımının doğrudan sonucu olduğunu vurguladı.
Lagarde, Orta Doğu’daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını, öncü anketlerin özellikle hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini belirtti. İmalat sektörünün ise tedarik zinciri baskıları ve artan savunma harcamaları sayesinde şimdilik direndiğini ifade etti. ECB, 2023 için ortalama enflasyon tahminini yüzde 3,0’e yükseltirken, yüzde 2’lik hedefe ancak 2028 yılında ulaşılabileceğini öngördü.
Bu gelişmelerin ardından avro/dolar paritesi yüzde 0,3 artışla 1,1580’e çıktı. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, temmuz toplantısı için tüm seçenekleri açık tuttuklarını ve gerekirse yeniden harekete geçmeye hazır olduklarını dile getirdi. Avrupa borsaları dün pozitif seyir izledi.
Asya borsalarında da Orta Doğu’da çatışma ikliminin sonlanacağına yönelik beklentiler risk iştahını yükseltti. Güney Kore’de Kospi endeksindeki hızlı yükseliş dikkat çekerken, bölge genelinde alıcı seyir izlendi. Japonya’da sanayi üretimi nisanda yavaşlama eğilimi gösterdi; yıllık bazda yüzde 2, aylık bazda yüzde 0,5 artışla önceki aya kıyasla ivme kaybetti. Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 6,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 yükseldi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün günü yüzde 0,01 düşüşle 13.743,50 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 1,69 yükseldi. Yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek.
AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vereceğini öngördü. Dolar/TL, dün 46,1860’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,2510’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise İngiltere’de büyüme, sanayi üretimi, Almanya’da enflasyon ile ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirtti. Küresel piyasalarda ise ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,46’da, dolar endeksi de 99,7’de yatay seyretti. Altının ons fiyatı yeni günde yüzde 0,7 azalışla 4 bin 183 dolardan alıcı bulurken, Brent petrol yüzde 0,8 azalışla varil başına 87,7 dolardan işlem gördü.
