Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, İstanbul Kongre Merkezi’nde sona eren TRT World Forumu’nda önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Şimşek, Orta Doğu’daki savaşların ardından bölgesel aktörler arasında rekabetin azalacağını, iş birliğinin artacağını ve ekonomik entegrasyonun güçleneceğini öngördü. “Sancılı Bir İyileşme Sürecine Doğru: Orta Doğu’daki Savaşlar Sonrası Ulusal Ekonomiler” başlıklı oturumda konuşan Şimşek, küresel ekonominin savaşların yarattığı enerji arzı şokuna dayanmakta zorlandığını belirtti.
Savaşın kısa vadede büyük bir enerji arzı şokuna neden olduğunu dile getiren Şimşek, küresel ekonominin bu tabloya dayanmasının zor olduğunu söyledi. Bakan, çatışmaların cephe hattında bulunan ülkelerde ihracat ve ithalat hacimlerinin önemli ölçüde düştüğünü, bölge ülkelerinin ekonomilerinin olumsuz etkilendiğini anlattı. Küresel ölçekte büyümenin yavaşladığını ve enflasyondaki yükseliş nedeniyle finansal koşulların sıkılaştığını kaydeden Şimşek, savaşın bu gelişmelerdeki etkisinin büyük olduğunu vurguladı. Ekonomik toparlanmanın kalıcı barışın sağlanmasına bağlı olduğuna dikkati çeken Şimşek, sürdürülebilir bir iyileşme için çatışmaların sona ermesi gerektiğini belirtti. Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin mali hareket alanlarının toparlanma sürecini hızlandırabileceğini söyleyen Şimşek, İran’da ise belirsizliğin sürdüğünü kaydetti.
Bakan Şimşek, savaşın ülkeleri bağımlılıklarını ve risklerini azaltmaya yöneltebileceğini ifade etti. Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarına bağımlılığın azaltılması ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesinin önemine işaret etti. Şimşek, savaşın ardından bölgenin ekonomik yapısının altyapı yatırımları, bağlantısallık ve enerji güvenliği ekseninde şekillenebileceğini dile getirdi. “Bölgesel bağlantısallığa yatırım yapılması ise bana göre oldukça yüksek bir ihtimal. Hatta bunun yapılması son derece açık bir gereklilik” diye konuştu.
Ülkelerin bağımlılıklarını gözden geçirdiğini ve alternatif ticaret güzergahları geliştirdiğini belirten Şimşek, Türkiye gibi ülkeler için elektrifikasyon sürecinin hızlandırılmasının artık zorunluluk olduğunu vurguladı. Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da bölge içi ticaretin düşük seviyede bulunduğunu kaydeden Bakan, ekonomik çeşitlendirmenin uzun vadede ticaretin artırılmasına katkı sağlayabileceğini aktardı. Bakan Şimşek, Orta Doğu’daki savaşın bölge ülkelerini rekabet yerine daha güçlü iş birliğine yöneltebileceğini söyledi. “Savunma sanayisi alanındaki ortaklıklar ve bölgesel güvenlik iş birliği önem kazanacak” ifadelerini kullandı. Şimşek, buna örnek olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanan Mekke Anlaşması’nı gösterdi. Bu anlaşma Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye’yi kapsıyor.
Savaş sonrasında bölgesel sermayenin toparlanma sürecini desteklemek üzere yeniden bölgeye yönelmesinin beklendiğini dile getiren Şimşek, alternatif ticaret koridorlarına yapılacak yatırımların yaklaşık 660 milyar dolara ulaşabileceğinin konuşulduğunu aktardı. Bu kaynakların daha yüksek savunma harcamalarının finansmanında da kullanılabileceğini kaydeden Şimşek, savaşın bazı ülkelerin siyasi saiklerle yatırım yapma eğilimini azaltabileceğine işaret etti.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin küresel ölçekte artan korumacılığa rağmen kurallara dayalı ticareti desteklemeyi sürdürdüğünü belirtti. Ülkenin Gümrük Birliği ülkeleri de dahil olmak üzere 54 serbest ticaret anlaşması (STA) bulunduğunu, bu anlaşmaların ihracatın yaklaşık yüzde 70’ini kapsadığını ifade etti. Şu anda onay süreci bekleyen 3 serbest ticaret anlaşması olduğunu aktaran Bakan, Japonya, Endonezya, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri ve Kanada ile yeni nesil STA görüşmelerinin yürütüldüğünü söyledi.
Türkiye’nin bölgesel bağlantısallık yatırımlarına değinen Şimşek, Pekin’den Londra’ya uzanan Orta Koridor’un bir parçası olduklarını anlattı. Basra Körfezi’nden Türkiye üzerinden Çin ve Avrupa’ya ulaşacak Kalkınma Yolu Projesi’ne bölge ülkelerinin yatırım yapmasını teşvik ettiklerini vurguladı. Suudi Arabistan ile Osmanlı döneminden kalma demir yolu hattının yeniden canlandırılması ve elektrik bağlantıları gibi projelerin değerlendirildiğini ifade eden Şimşek, bölgesel bağlantısallığa yatırım yapmayı sürdüreceklerini kaydetti.
Türkiye’nin bölgesel ve küresel çatışmaların çözümünde arabuluculuk ve barış girişimlerine katkı sağladığını belirten Şimşek, caydırıcılık kapasitesinin de güçlendirilmesi gerektiğine dikkati çekti. Bakan, Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayisinde önemli yetkinlikler geliştirdiğini vurguladı. Geçen yıl savunma sanayisi ürünlerine yönelik yaklaşık 18 milyar dolarlık yeni sipariş alındığını, sektörde yaklaşık 4 bin şirket bulunduğunu ve 1 milyar doların üzerinde değere sahip 1400-1500 civarında proje yürütüldüğünü bildirdi. Küresel müteahhitlik sektöründe Çin’in ardından ikinci sırada yer aldıklarını dile getiren Şimşek, yakın coğrafyada savaşlar nedeniyle ortaya çıkacak yeniden imar ihtiyacının gelecek 10 yılda en az 1 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini aktardı. Türk şirketlerinin bu süreçte aktif rol alacağını söyledi.
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, “Bölge artık eskisi gibi olmayacak. Ülkeler öncelikle kendi yerli ve milli kabiliyetlerine yatırım yapmak zorunda kalacaklar” dedi. Savunma anlaşmalarıyla birlikte daha derin bir ekonomik ve ticari entegrasyonun ortaya çıkmasının muhtemel olduğunu belirtti. Şimşek, bölgesel aktörler arasında rekabetin azalacağı, iş birliğinin artacağı bir döneme girileceğini ifade etti. Risklerin nasıl azaltılacağına yönelik daha fazla odaklanma görüleceğini, alternatif transit güzergahlarına, ticaret koridorlarına yatırım yapılacağını söyledi.
“Bağlantısallığın ve entegrasyonun artması, siyasi ve jeopolitik açıdan rekabetin azalması olumlu gelişmeler olacak. Bu nedenle iyimserim” diyen Şimşek, Türkiye’nin bu gelişmelerden önemli ölçüde fayda sağlamasının muhtemel olduğunu kaydetti. Türkiye’nin dünyanın en büyük 14’üncü sanayi altyapısına sahip olduğunu, hizmetler sektörünün de hızla büyüdüğünü aktaran Şimşek, geçen yıl hizmet ihracatının 120 milyar doları aştığını anımsattı. Turizmden video oyunlarına ve dizi ihracatına kadar çeşitlenen hizmetler sektörünün Türkiye’ye avantaj sağladığını vurgulayan Şimşek, “Savaşlar bizim çıkarımıza değil. Bölgede istikrardan, barıştan ve refahtan en fazla fayda sağlayan ülkelerden biri Türkiye” değerlendirmesinde bulundu.
