
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yayımlanan “Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi” raporu, küresel tarım sektörünün artan ekonomik şoklar karşısında ayakta durma mücadelesini ortaya koyuyor. Mısır ve Peru’nun ilk kez dahil edildiği ve 56 ülkeyi kapsayan çalışma, tarımsal kamu desteklerini, üretici ve tüketici üzerindeki etkilerini ve sektörün dayanıklılığını mercek altına alıyor.
Rapora göre, 2025 yılında tarım sektörüne sağlanan toplam küresel destek 950 milyar doları aşarak rekor seviyeye ulaştı. Bu artışla birlikte, tarımsal desteklerin toplam üretim değerine oranı 2023’teki yüzde 17,6’dan 2025’te yüzde 19,1’e yükseldi. Bu durum, uzun yıllardır süregelen desteklerin üretime oranındaki düşüş eğiliminin tersine döndüğünü gösteriyor.
Gelişmekte olan ekonomilerde tarımsal desteklerdeki artışın temel kaynağı piyasa fiyatı destekleri olarak öne çıkıyor. OECD ülkelerinde ise afetler nedeniyle sağlanan olağanüstü yardımlar bütçe ödemelerini artırmış durumda. Ancak bu desteklerin önemli bir kısmı, çiftçilerin değişen piyasa koşullarına uyumunu sınırlayabilen piyasa fiyatlarını değiştiren politikalara dayanıyor.
2023-2025 döneminde incelenen ülkelerde bireysel çiftçilere sağlanan yıllık ortalama destek 661 milyar dolar olarak hesaplandı. Gelişmekte olan ekonomiler, tarımsal üretim ve destekleme politikalarındaki ağırlığını artırarak, yurt içi fiyatları dünya fiyatlarına göre daha fazla yükselten veya düşüren politikalara yöneliyor. Bu durum, tarımsal üretim sistemlerinin esnekliğini azaltarak sektörün şoklara uyum kapasitesini zayıflatabiliyor.
OECD raporu, tarımsal destekleme politikalarının tüketiciler üzerindeki maliyetine de dikkat çekiyor. Birçok ülkede uygulanan bu politikalar, bazı ürünlerin yurt içi fiyatlarını uluslararası seviyelerin üzerine taşıyarak tüketicilerin alım gücünü düşürüyor. 2023-2025 döneminde tarım sektörüne sağlanan toplam desteğin yaklaşık yarısı, üretim ve ticaret üzerinde en fazla bozucu etkiye sahip yöntemlerden oluşuyor.
Raporda, tarım sektörünün dayanıklılığını artırmak ve sürdürülebilir verimlilik büyümesini desteklemek için gerekli kamu yatırımlarının yetersiz kaldığı belirtiliyor. Altyapı, araştırma-geliştirme ve inovasyonu kapsayan genel hizmetlere yönelik kamu harcamaları 2023-2025 döneminde yıllık ortalama 118 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Sektörün karşı karşıya olduğu riskler, daha öngörülebilir ve dayanıklılığı artırmaya yönelik uzun vadeli politikaları zorunlu kılıyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması gibi jeopolitik gelişmeler, tarımsal girdiler ve ürün piyasaları üzerinde ek baskı oluştururken, 2025-2026 döneminde aşırı hava olayları ve doğal afetlere karşı 30’dan fazla acil politika müdahalesi tespit edildi. Tarımsal desteklerin çevresel hedeflerle ilişkisi sınırlı kalıyor. Rapor, desteklerin üretim ve fiyatlarla bağlantılı, piyasaları bozucu uygulamalardan ziyade, ölçülebilir çevresel sonuçlarla daha güçlü ilişkilendirilen hedefli politikalara kaydırılmasını öneriyor. İnovasyon, bilgi sistemleri, tarımsal altyapı ve risk yönetimine yönelik yatırımların artırılması da vurgulanıyor.






















Reklam & İşbirliği: [email protected]