Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen “Sığır Sağlığının İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi” Projesi, sığır sağlığını anlık takip edilebilir hale getiriyor. TÜBİTAK-1005 desteğiyle hayata geçen bu çalışma, Türkiye’deki hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandırmayı hedefliyor. Geliştirilen yerli sensörler, hayvanların mide içi sıcaklık ve pH değerlerini sürekli izleyerek verimliliği artıracak.
Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) iş birliğiyle geliştirilen projede, EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin multidisipliner yapısına dikkat çekti. Ertay, yerli rumen sensör boluslarının geliştirilmesiyle Türkiye’deki sığır yetiştiriciliğinde süt ve et verimini artırmayı hedeflediklerini belirtti. Sensörlerin, hayvanın midesine yerleştirilerek ortam sıcaklığı ve pH değerleri gibi kritik verileri sürekli aktardığını açıkladı.
Dr. Ertay, toplanan verilerin hayvanların kızgınlık dönemi, doğum yaklaşımı ve olası hastalık durumları hakkında erken öngörüler sağladığını vurguladı. Mevcut durumda yüzde 15 seviyelerinde olan buzağı ölümlerinin, rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde yüzde 2-3 seviyelerine düştüğünü örnek gösterdi. Geliştirilen yerli ürünün yaygınlaşmasıyla Türkiye’de de bu oranın önemli ölçüde azalması bekleniyor.
Polimer malzemeden üretilen rumen sensör boluslarının hayvanın midesine zarar vermediğini ve 5 yılın üzerinde kalabildiğini belirten Ertay, bu sayede sürekli veri akışı sağlandığını aktardı. Çiftçilerin ve veteriner hekimlerin tablet veya bilgisayarları üzerinden bu verileri anlık inceleyebileceğini söyledi. Bu sistem, hayvanların sağlık durumu, kızgınlık dönemleri ve doğum süreçleri hakkında anında bilgi sunacak.
Projenin 18 aylık bir süreci kapsadığını ve tarım ile hayvancılıkta dijitalleşmeyi hedeflediğini açıklayan Dr. Ertay, ürün geliştirildikten sonra 10 hayvan üzerinde testler yapılacağını belirtti. Projenin başarıyla tamamlanması halinde sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişmesine önemli katkı sunulacağını ifade etti. Ayrıca, 12. Kalkınma Planı’nda yer alan Türkiye’deki sığır sayısının artırılması hedefine de destek olunması amaçlanıyor.
