City Labs’in Betavoltaic Orbital High-Reliability (BOHR) adlı küp uydusu, SpaceX’in Falcon 9 roketiyle yörüngeye fırlatıldı. Bu fırlatma, nükleer güçle çalışan dünyanın ilk ticari uydusu unvanını taşıyor. BOHR, hidrojenin radyoaktif bir izotopu olan trityumu enerji kaynağı olarak kullanarak, ticari uzay nükleer sistemleri için yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Proje, federal uzay güvenliği kuralları kapsamında düzenleyici bir öncü rolü de üstleniyor.
Uzay araçlarında nükleer güç kullanımı fikri 1957’den bu yana tartışılsa da, ticari kullanıma açılması yeni bir gelişme. ABD ve Sovyetler Birliği, yüksek güç gerektiren askeri ve deneysel görevlerde nükleer enerjiyi kullandı. Ancak güneş panellerinin gelişimiyle bu kullanım 1990’larda büyük ölçüde dış Güneş Sistemi keşif görevleriyle sınırlı kaldı.
ABD Savunma Bakanlığı’nın daha dayanıklı ve güvenli güç sistemleri arayışı, BOHR projesinin ortaya çıkmasında etkili oldu. Proje, City Labs teknolojisinin güvenilirliğini kanıtlamanın yanı sıra gelecekteki ticari sistemler için düzenleyici bir yol haritası oluşturmayı hedefliyor.
1978’deki Kosmos 954 kazası, nükleer enerjili uyduların potansiyel tehlikelerini gözler önüne sermişti. Sovyet uydusunun atmosfere kontrolsüz girişi, radyoaktif malzemelerin Kanada’ya yayılmasına neden olmuştu. Ancak BOHR, hem boyutu hem de çalışma prensibiyle bu senaryodan tamamen farklı.
BOHR, uranyum yerine trityumun doğal beta bozunumundan güç alıyor. Voyager 2 gibi sondalardaki radyotermal jeneratörlerin aksine, NanoTritium sistemi ısıdan değil, doğrudan elektrik üretiyor. Trityumun beta parçacıkları, yarı iletken bir p-n eklemine çarparak elektrik akımı üretiyor.
Trityumun 12,3 yıllık yarılanma ömrü, sistemin 20 yıldan uzun süre kesintisiz enerji sağlamasına olanak tanıyor. Beta parçacıklarının insan derisini geçememesi ve trityumun katı formda depolanması, güvenlik risklerini önemli ölçüde azaltıyor. City Labs CEO’su Peter Cabauy, bu gelişmeyi “uzayda ticari nükleer güç için tarihi bir adım” olarak nitelendirdi.
