36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Ankara’da “Savunma Sanayii Forumu” ile açıldı. Zirvenin ilk gününde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ı resmi törenle karşılaması ve Ukrayna’dan gelen “koşulsuz ateşkes” mesajları öne çıktı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirvenin savunma sanayii üretimini artırmayı hedeflediğini belirtti.
Zirvenin ilk etkinliği olan “Savunma Sanayii Forumu”, NATO’nun en kapsamlı savunma sanayii etkinliği olarak kayıtlara geçti. ATO Congresium’da düzenlenen forumda, transatlantik savunma üretimi ve müttefikler arası yatırımların artırılması gündeme alındı. NATO Genel Sekreteri Rutte, savunma sanayisi üretiminin artırılmasının forumun temel başlıklarından biri olduğunu vurguladı.
İletişim Başkanlığı, Münih Güvenlik Konferansı (MSC) ve Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) işbirliğinde düzenlenen “Müttefikler Ankara’da” programı kapsamında çeşitli paneller gerçekleştirildi. Bu programlarda stratejik eşgüdümün önemi ve ittifakın geleceği tartışıldı.
İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türkiye’nin NATO’nun kararlı müttefiklerinden biri olduğunu belirterek, İttifak’ın ikinci büyük ordusu ve savunma sanayii ekosistemiyle küresel operasyonel gücün merkezinde yer aldığını ifade etti. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ise Ankara’dan verilecek mesajın açık olması gerektiğini, 5. maddeye bağlılığın sarsılmaz olduğunu ve siyasi taahhütlerin güvenilir askeri güçle destekleneceğini dile getirdi. Bakan Güler, küresel gelişmelerin NATO’yu “NATO 3.0” dönemine taşıdığını belirtti.
Programlar kapsamında düzenlenen “Narva Neden Sonraki Hedef Değil: Baltık Savunmasızlığı Üzerine Varsayımların İncelenmesi” panelinde, Rusya tehdidine karşı Baltık kanadının savunmasızlığı masaya yatırıldı. Letonya Dışişleri Bakanı Baiba Braze, “Caydırıcılığın işe yaradığından emin olmalıyız” mesajını verdi.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, “Masayı Tersine Çevirmek: Avrupa İçin Bir Güvenlik Sağlayıcısı, Ukrayna” panelinde yaptığı açıklamada, “Koşulsuz ateşkese hazırız. Barış istiyoruz ve uygulanabilir tekliflerimiz var” diyerek dikkat çekti.
ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından resmi törenle karşılandı. Erdoğan ve Trump, baş başa görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, F-35 konusu ve milli muharip uçak KAAN’ın motorları hakkında Trump ile görüştüğünü belirterek, F-35 konusunda olumlu bir karar çıkacağına inandığını söyledi.
ABD Başkanı Trump, Türkiye’nin askeri açıdan güçlü bir ülke haline geldiğini vurgulayarak, CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini ve Türkiye-ABD ilişkilerinin hiç olmadığı kadar iyi olduğunu ifade etti. Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tüm dünyada saygı gören bir lider olduğunu sözlerine ekledi.
Heyetler arası görüşmelerde bölgesel güvenlik ve savunma işbirliği konuları detaylandırıldı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Türkiye’nin Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) üzerinden yürüttüğü modeli “son derece ilgi çekici” olarak tanımlayarak, müttefiklerin bu modeli incelediğini belirtti.
Zirve kapsamında NATO, Ankara’da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu’nda çeşitli savunma projelerini duyurdu. Bu projeler arasında Airbus A330 MRTT uçağı, Saab GlobalEye uçakları, Northrop Grumman üretimi MQ-4C Triton İHA’ları, “HALO” projesi ve NATO standardında yeni 155 milimetrelik top mühimmatı projeleri yer aldı. Ayrıca, savunmada kritik öneme sahip ham maddelerin tedariki ve depolanması için de projeler başlatıldı.
Genel Sekreter Rutte, Ankara Zirvesi’nin müttefiklerin savunma sanayii ve askeri kapasite açısından temel bir dönüşüm ifade ettiğini vurgulayarak, “Rusya, Kuzey Kore ve İran ittifakına karşı birlik” mesajı verdi. Zirve, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın verdiği onur yemeği ile devam etti ve yarınki ana oturumlar ve sonuç bildirgesi çalışmalarıyla sona erecek.
