Milli Uzay Programı kapsamında, Türk girişimciler tarafından Ay’a dikey iniş yapabilecek bir test aracının prototipi Teknopark Ankara’da tanıtıldı. TURKUZAYSAN adlı şirket tarafından geliştirilen araç, Türkiye’nin Ay’a iniş hedefine katkı sağlamayı amaçlıyor. Prototip, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ve TÜBİTAK UZAY gibi kurumların desteğiyle hayata geçirildi.
Şirket kurucusu Emre Aklan, aracın geliştirilme sürecinde yoğun çalışmalar ve uzun mesailer harcandığını belirtti. Aklan, aracın Ay Araştırma Programı’na katkıda bulunma potansiyeli taşıdığını vurgulayarak, prototipin tamamlandığını ve test aşamasına geçildiğini bildirdi. Uzay görevlerinin otonom doğası gereği başarı oranlarının düşük olabileceğine dikkat çeken Aklan, bu durumu aşmak için uzay koşullarında tekrarlı testlerin önemini dile getirdi. Laboratuvar ortamı yerine saha testleri üzerinden ilerlediklerini belirten Aklan, aracın güdüm, kontrol ve navigasyon sistemlerinin alt bileşenlerinin prototip üzerine entegre edilerek serbest uçuşlar gerçekleştirileceğini açıkladı. Bu testlerin 100 ila 300 kez tekrarlanarak, Ay’a gönderilecek aracın alt sistemlerinin doğrulanmasının hedeflendiğini ifade etti.
Geliştirilen test aracının modüler bir yapıya sahip olduğunu ve sıvı yakıtlı bir itki sistemi barındırdığını kaydeden Aklan, bu sayede farklı itki sistemlerinin entegre edilebileceğini belirtti. Aracın manevra kabiliyetinin, reaksiyon kontrol sistemi ve ana itki sisteminin itki vektör kontrolü ile sağlanabileceğini söyledi. Aklan, aracın geliştirilme sürecinin teorik altyapı dahil 3 yılı aştığını, fiziksel imalatının ise yaklaşık bir yıl sürdüğünü aktardı. Aracın yerli imkanlarla ve yerel bileşenler kullanılarak üretildiğini, montaj ve entegrasyonun ise tamamen ekibe ait olduğunu ekledi. Bu projenin, Milli Uzay Programı’nın Türkiye’nin uzay ekosistemindeki yerini sağlamlaştırma vizyonunun bir parçası olduğunu belirtti.
Emre Aklan, projeye olan motivasyonlarının TEKNOFEST’teki birinciliklerinden kaynaklandığını ifade etti. Kendi çalışmalarını yarışma şartlarının ötesine taşımaya gayret ettiklerini belirten Aklan, benzer kapsamlı çalışmalar yürüten gençlere destek olmaya devam ettiklerini söyledi. Atatürk Üniversitesi’nden katılan ve Dikey İnişli Roket Yarışması’nda başarılı olan takımların araçlarının da sergilendiğini belirtti. Bu takımların TEKNOFEST Şanlıurfa’da da derece elde etmesini umduğunu dile getirdi.
TURKUZAYSAN şirketi, 2022’de TEKNOFEST’te ilk kez düzenlenen Dikey İnişli Roket Yarışması’nda birincilik elde eden Atatürk Üniversitesi öğrencileri tarafından kuruldu. Genç girişimciler, 2025 yılında TUSAŞ Hangar Kampüs Girişim ve İnovasyon Programı’nda geliştirdikleri projeyle tekrar birincilik kazandılar. İvedik Organize Sanayi Bölgesi’ndeki Teknopark Ankara’da çalışmalarını sürdüren şirket, Milli Uzay Programı’nın Ay Araştırma Programı’na destek olmayı hedefliyor.
